Zasady utylizacji elektrośmieci firmowych i karty przekazania odpadów w 2026 roku

Rok 2026 przyniesie znaczące zmiany w zarządzaniu odpadami, zwłaszcza w kontekście elektrośmieci firmowych oraz systemu ewidencji w Bazie Danych o Odpadach (BDO). Przedsiębiorstwa, niezależnie od ich wielkości, muszą przygotować się na nowe obowiązki, które mają na celu usprawnienie obiegu odpadów i zwiększenie przejrzystości działań. Zmiany te, choć mogą wydawać się skomplikowane, są kluczowe dla ochrony środowiska i prawidłowego funkcjonowania gospodarki.

W niniejszym artykule przedstawimy kompleksowy przewodnik po nadchodzących regulacjach. Dowiesz się, co dokładnie zmienia się w kwestii Kart Przekazania Odpadów (KPO) i ewidencji w BDO, jakie nowe frakcje odpadów pojawią się w klasyfikacji oraz jak prawidłowo sortować elektrośmieci. Omówimy także obowiązki wynikające z zasad Gospodarki o Obiegu Zamkniętym (GOZ) i wskażemy, jak skutecznie przygotować swoją firmę na te wyzwania.

Zapoznanie się z tymi informacjami pozwoli Ci uniknąć kosztownych błędów, zapewnić zgodność z prawem i efektywnie wdrożyć nowe procedury. Przedstawiamy praktyczne wskazówki i plan działań, które pomogą każdemu przedsiębiorcy płynnie przejść przez nadchodzący okres zmian i utrzymać wysoką jakość zarządzania odpadami w swojej organizacji.

Karta przekazania odpadów w 2026 roku – co się zmienia?

Od 2026 roku sektor gospodarki odpadami doświadczy rewolucji, a jednym z jej filarów będą nowe zasady dotyczące Karty Przekazania Odpadów (KPO). Przede wszystkim należy zapomnieć o papierowych formularzach – KPO będzie w pełni elektroniczna i ściśle powiązana z indywidualnymi kontami przedsiębiorstw w systemie BDO. To oznacza koniec z ręcznym wypełnianiem i archiwizowaniem dokumentów, co ma usprawnić proces i zmniejszyć ryzyko błędów.

Zasady wystawiania KPO w erze cyfrowej

Karta przekazania odpadów będzie wystawiana elektronicznie przez podmiot przekazujący odpady, a jej akceptacja przez podmiot odbierający nastąpi również w systemie BDO. Kluczowe jest zrozumienie, kiedy KPO jest wymagana – zawsze wtedy, gdy odpady (w tym elektrośmieci) są przekazywane podmiotom zewnętrznym w celu dalszego przetworzenia, odzysku lub unieszkodliwienia. Bez poprawnie wystawionej i potwierdzonej KPO, przekazanie odpadów nie będzie zgodne z prawem. Warto pamiętać, że KPO to nie tylko formalność, ale dokument śledzący cały cykl życia odpadu od jego wytwórcy do finalnego odbiorcy.

Elektroniczna ewidencja odpadów – KPO i KEO

System BDO stanie się centralnym miejscem dla całej ewidencji odpadów. Oprócz KPO, firmy będą musiały prowadzić elektroniczną Kartę Ewidencji Odpadów (KEO), która będzie odzwierciedlać wszystkie przyjęte i wytworzone odpady. Integracja tych dokumentów w jednym systemie ma zapewnić pełną przejrzystość i umożliwić organom kontrolnym szybki dostęp do aktualnych danych. Oznacza to konieczność systematycznego i dokładnego wprowadzania informacji, aby uniknąć niezgodności i opóźnień.

Najczęstsze błędy i jak ich unikać

Przejście na cyfrowy system z pewnością ujawni nowe wyzwania. Do najczęstszych błędów, których należy unikać, należeć będą: brak aktualizacji danych w BDO, błędne klasyfikacje odpadów, wystawianie KPO przez osoby nieuprawnione, czy też opóźnienia w jej akceptacji przez odbierającego. Wszelkie rozbieżności mogą prowadzić do kar finansowych i komplikacji prawnych. Dlatego tak ważne jest, aby personel odpowiedzialny za ewidencję i przekazywanie odpadów był odpowiednio przeszkolony i na bieżąco z nowymi przepisami.

Praktyczne wskazówki dla przedsiębiorców

Aby przygotować się na zmiany, warto już teraz zweryfikować dostęp do swojego konta w BDO i upewnić się, że wszyscy pracownicy odpowiedzialni za odpady mają niezbędne uprawnienia i wiedzę. Zastanów się nad wdrożeniem wewnętrznych procedur i regularnych szkoleń. Warto również nawiązać kontakt z firmami odbierającymi odpady, aby upewnić się, że są one przygotowane na elektroniczny obieg dokumentów i wspierają sprawną komunikację w systemie BDO. Pamiętaj, że skuteczna implementacja nowych zasad to inwestycja w zgodność prawną i ekologiczny wizerunek Twojej firmy.

Nowe zasady ewidencji odpadów w BDO od 2026 r.

System BDO, czyli Baza Danych o Odpadach, od 2026 roku stanie się jeszcze bardziej integralną częścią zarządzania odpadami w przedsiębiorstwach. Zmiany te mają na celu nie tylko cyfryzację procesów, ale przede wszystkim uszczelnienie systemu i zapewnienie pełnej transparentności w obiegu odpadów. Zrozumienie nowych wymagań jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania firmy w świetle obowiązującego prawa.

Rejestracja i autoryzacja w BDO

Każde przedsiębiorstwo wytwarzające odpady inne niż komunalne lub zajmujące się obrotem odpadami, ma obowiązek rejestracji w BDO. Od 2026 roku dostęp do konta i autoryzacja będą jeszcze bardziej rygorystyczne, często wymagające korzystania z Profilu Zaufanego lub podpisu elektronicznego. Upewnij się, że Twoja firma posiada aktywne konto i uprawnione osoby mają pełny dostęp, a ich uprawnienia są aktualne. Brak dostępu lub nieprawidłowa autoryzacja może uniemożliwić wystawianie niezbędnych dokumentów, co bezpośrednio wpłynie na możliwość legalnego przekazywania odpadów.

Zakres dokumentów: KPO i KEO w praktyce

Centralnym elementem ewidencji w BDO pozostaną Karta Przekazania Odpadów (KPO) i Karta Ewidencji Odpadów (KEO). KPO dokumentuje każde zewnętrzne przekazanie odpadów, natomiast KEO służy do bieżącej rejestracji ilości i rodzaju wytworzonych, zebranych, przetwarzanych oraz przekazanych odpadów. Obydwa dokumenty muszą być prowadzone w systemie BDO, co oznacza, że wszelkie wpisy powinny być dokonywane na bieżąco i z najwyższą starannością. Nie ma już miejsca na „uzupełnianie” dokumentacji z opóźnieniem.

Sprawozdawczość i aktualizacje

Poza bieżącą ewidencją, firmy będą zobowiązane do regularnego składania rocznych sprawozdań o wytworzonych odpadach i gospodarowaniu nimi za pośrednictwem BDO. Terminy te są ściśle określone, a ich niedotrzymanie skutkuje konsekwencjami prawnymi. Ważne jest także systematyczne monitorowanie aktualizacji systemu BDO i dostosowywanie wewnętrznych procedur do wszelkich zmian. Informacje o nowych frakcjach odpadów czy zmianach w klasyfikacji będą komunikowane poprzez system, dlatego aktywny udział i śledzenie komunikatów jest niezbędne.

Ostrzeżenia przed typowymi błędami

Wśród typowych błędów, które mogą pojawić się przy nowych zasadach ewidencji, wymienić można: błędne przypisywanie kodów odpadów, pomijanie w ewidencji drobnych strumieni odpadów, brak aktualizacji danych podmiotu w BDO, a także opóźnienia w sporządzaniu i składaniu sprawozdań. Wszystkie te zaniedbania mogą prowadzić do wysokich kar finansowych. Kluczowe jest zatem zrozumienie systemu BDO nie jako dodatkowego obowiązku, lecz jako narzędzia do efektywnego i zgodnego z prawem zarządzania odpadami w przedsiębiorstwie.

Nowe frakcje odpadów od 1 stycznia 2026 r.

Wprowadzenie nowych frakcji odpadów od 1 stycznia 2026 roku to kolejny istotny element zmian w gospodarce odpadami. Ma to na celu dokładniejsze i bardziej efektywne sortowanie, co jest kluczowe dla zwiększenia odzysku surowców wtórnych i minimalizacji negatywnego wpływu na środowisko. Firmy muszą zaktualizować swoje wewnętrzne procedury segregacji i odpowiednio przeszkolić personel, aby sprostać nowym wymaganiom.

Identyfikacja i klasyfikacja nowych frakcji

Nowe frakcje odpadów będą wymagały precyzyjnej identyfikacji i przypisania odpowiednich kodów, które również zostaną zaktualizowane. Obejmie to prawdopodobnie bardziej szczegółowe kategorie w obrębie elektrośmieci, baterii, akumulatorów czy nawet niektórych rodzajów opakowań. Każda firma wytwarzająca odpady musi dokładnie zapoznać się z nowym katalogiem odpadów i upewnić się, że jej wewnętrzne procesy klasyfikacji są zgodne z najnowszymi wytycznymi. Prawidłowa identyfikacja to podstawa skutecznej segregacji i zgodności z przepisami.

Wpływ na segregację i proces przetwarzania

Wprowadzenie nowych frakcji będzie miało bezpośredni wpływ na to, jak odpady są segregowane w firmach. Może to oznaczać konieczność zakupu dodatkowych pojemników na konkretne typy odpadów, zmianę lokalizacji punktów zbiórki lub modyfikację tras wewnętrznego transportu odpadów. Precyzyjniejsza segregacja u źródła jest kluczowa dla dalszego procesu przetwarzania, ponieważ umożliwia efektywniejszy recykling i odzysk materiałów, które wcześniej mogły trafiać do zmieszanych strumieni odpadów.

Obsługa etykiet i kodów odpadów

Odpowiednie oznaczenie pojemników i etykietowanie samych odpadów jest teraz bardziej krytyczne niż kiedykolwiek. Kody odpadów, które będą musiały być nanoszone na KPO, muszą idealnie odpowiadać nowym frakcjom. Upewnij się, że Twój system etykietowania jest elastyczny i pozwala na szybkie wdrożenie nowych oznaczeń. W przypadku wątpliwości zawsze warto skonsultować się z odpowiednim specjalistą lub podmiotem odbierającym odpady.

Poniższa tabela przedstawia przykładowe zmiany w klasyfikacji frakcji odpadów, które mogą zostać wprowadzone, aby zilustrować potrzebę szczegółowości:

Stara Frakcja (przykładowo)	Nowy, Szczegółowy Kod Odpadu (przykładowo)	Opis Nowej Frakcji
16 02 13 Zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne komponenty	16 02 13 01	Zużyte ekrany LCD i monitory zawierające rtęć
16 02 14 Zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13	16 02 14 01	Zużyte urządzenia IT (drukarki, skanery) bez komponentów niebezpiecznych
20 01 35 Zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne	20 01 35 01	Małe urządzenia AGD zawierające substancje niebezpieczne

Zastosowanie w praktyce, ograniczenia i wyjątki

W praktyce nowe frakcje oznaczają konieczność precyzyjniejszego rozdzielania odpadów na każdym etapie – od biur po hale produkcyjne. Pamiętaj, że dla niektórych rodzajów odpadów mogą obowiązywać szczególne ograniczenia lub wyjątki, np. dotyczące minimalnych ilości do zbiórki lub specjalnych wymagań transportowych. Zawsze weryfikuj specyficzne wymogi dla odpadów niebezpiecznych, które często podlegają bardziej restrykcyjnym regulacjom.

Zasady sortowania elektrośmieci od 2026 – kto i jak?

Skuteczne zarządzanie elektrośmieciami to nie tylko obowiązek prawny, ale i element odpowiedzialności społecznej biznesu. Od 2026 roku zasady sortowania sprzętu elektrycznego i elektronicznego będą jeszcze bardziej precyzyjne, a ich nieprzestrzeganie może skutkować poważnymi konsekwencjami. Kluczem do sukcesu jest odpowiednie przygotowanie personelu i wdrożenie jasnych procedur.

Przeszkolony personel i wymagania szkoleniowe

Nikt w firmie nie powinien sortować elektrośmieci bez odpowiedniego przeszkolenia. Dotyczy to zarówno pracowników magazynu, jak i osób odpowiedzialnych za biuro. Szkolenia powinny obejmować nie tylko identyfikację różnych typów elektroodpadów, ale także wiedzę na temat zagrożeń związanych z ich nieprawidłowym obchodzeniem się, np. wyciekiem substancji niebezpiecznych z baterii czy kondensatorów. Regularne szkolenia i cykliczne odświeżanie wiedzy są absolutnie niezbędne, aby zapewnić bezpieczeństwo i zgodność z przepisami.

Podział na grupy ryzyka i standardy sortowania

Elektrośmieci powinny być sortowane z uwzględnieniem ich klasyfikacji na grupy ryzyka. Inaczej traktuje się małe urządzenia biurowe, a inaczej wielkogabarytowy sprzęt przemysłowy czy urządzenia zawierające substancje niebezpieczne, takie jak rtęć czy freony. Wprowadzone zostaną szczegółowe standardy sortowania, które określą, jakie komponenty należy rozdzielać i w jaki sposób przygotowywać je do transportu. Działania te mają na celu ułatwienie dalszego przetwarzania i zwiększenie odzysku cennych surowców.

Przy segregacji elektrośmieci kluczowe jest rozróżnienie ich według kilku kryteriów:

• Kategorie sprzętu: Duże AGD, małe AGD, sprzęt IT i telekomunikacyjny, sprzęt oświetleniowy, narzędzia elektryczne i elektroniczne, zabawki, sprzęt sportowy i rekreacyjny, medyczny, monitorujący i kontrolny, automaty wydające.
• Zawartość substancji niebezpiecznych: Urządzenia zawierające freony, azbest, PCB, czy inne związki chemiczne wymagają szczególnej ostrożności i oddzielnego postępowania.
• Rozmiar i waga: Duże gabaryty mogą wymagać specjalistycznego sprzętu do transportu i demontażu.
• Możliwość ponownego użycia: Sprzęt, który może być ponownie wykorzystany po minimalnej naprawie, powinien być segregowany oddzielnie.

Konsekwencje nieprzestrzegania

Niewłaściwe sortowanie elektrośmieci to nie tylko zagrożenie dla środowiska, ale także ryzyko wysokich kar finansowych dla firmy. Brak segregacji, mieszanie różnych frakcji czy przekazywanie odpadów podmiotowi nieuprawnionemu to prosta droga do problemów z prawem. Warto pamiętać, że odpowiedzialność za odpady spoczywa na ich wytwórcy do momentu ich prawidłowego przekazania do uprawnionego podmiotu. Inwestycja w prawidłowe sortowanie to oszczędność na potencjalnych sankcjach i wizerunek firmy dbającej o środowisko.

Obowiązki firm w GOZ i raportowaniu w 2026

Gospodarka o Obiegu Zamkniętym (GOZ) staje się coraz bardziej dominującą koncepcją w polityce środowiskowej Unii Europejskiej, a rok 2026 to kolejny etap jej wdrażania w polskich przedsiębiorstwach. Zmiany w dyrektywach UE wymuszają na firmach nie tylko segregację i ewidencję odpadów, ale także odpowiedzialność za cały cykl życia produktu, od projektowania po utylizację. To holistyczne podejście wymaga od przedsiębiorstw znacznie więcej niż dotychczas.

GOZ i dyrektywy UE

Zasady GOZ, takie jak priorytet zapobiegania powstawaniu odpadów, ponownego użycia, recyklingu i odzysku, będą coraz mocniej zakorzenione w regulacjach prawnych. Dyrektywy unijne, które znajdą swoje odzwierciedlenie w polskim prawie, będą stawiały większy nacisk na wydłużanie życia produktów, ułatwianie ich naprawy oraz projektowanie w taki sposób, aby po zużyciu łatwiej było odzyskać z nich cenne surowce. Firmy będą musiały aktywnie uczestniczyć w tym procesie, np. poprzez stosowanie materiałów pochodzących z recyklingu czy minimalizowanie zużycia surowców pierwotnych w swoich procesach produkcyjnych. Zrozumienie i wdrożenie zasad GOZ jest kluczowe dla przyszłości i konkurencyjności biznesu.

Obowiązek raportowania i sprawozdawczość

Wraz z rozwojem GOZ wzrośnie także zakres obowiązkowego raportowania i sprawozdawczości. Firmy będą musiały dostarczać bardziej szczegółowe dane dotyczące ilości wytworzonych odpadów, ich recyklingu, ponownego użycia, a także informacji o materiałach użytych do produkcji. Sprawozdania roczne składane w BDO będą rozszerzone o te elementy, co wymagać będzie od przedsiębiorstw gromadzenia dodatkowych danych i ich precyzyjnego analizowania. Rzetelna i terminowa sprawozdawczość to podstawa unikania sankcji i budowania wiarygodności.

Oznaczenia i etykietowanie

Istotnym elementem GOZ jest również prawidłowe oznaczenie produktów i opakowań. Od 2026 roku możemy spodziewać się nowych wymogów dotyczących etykietowania, które będą informować konsumentów o możliwościach recyklingu, obecności materiałów pochodzących z odzysku oraz zasadach utylizacji. Przedsiębiorstwa wprowadzające produkty na rynek będą musiały zadbać o to, aby ich opakowania i same produkty spełniały te wymogi, a ich etykiety były czytelne i zgodne z najnowszymi standardami. To ma zachęcać konsumentów do odpowiedzialnych zachowań.

Kary i sankcje

Niedostosowanie się do nowych obowiązków wynikających z zasad GOZ oraz błędne lub nieterminowe raportowanie będzie wiązać się z surowymi karami. Mogą to być wysokie grzywny, a w skrajnych przypadkach nawet ograniczenie możliwości prowadzenia działalności. Organy kontrolne będą miały większe możliwości weryfikacji danych dzięki zintegrowanemu systemowi BDO. Zagrożenie sankcjami powinno być silną motywacją do kompleksowego przygotowania firmy na nadchodzące zmiany.

Co trzeba zrobić teraz w 2026 – plan działań dla firm

W obliczu nadchodzących zmian w przepisach dotyczących gospodarki odpadami, kluczowe jest, aby firmy podjęły konkretne działania już teraz, w 2026 roku. Sprawna adaptacja do nowych regulacji pozwoli uniknąć problemów prawnych i finansowych, a także usprawni wewnętrzne procesy. Poniżej przedstawiamy plan działań, który pomoże Twojej firmie przygotować się na nadchodzące wyzwania.

1. Audyt KPO i BDO

Rozpocznij od szczegółowego audytu dotychczasowej ewidencji odpadów. Sprawdź, czy wszystkie Karty Przekazania Odpadów (KPO) i Karty Ewidencji Odpadów (KEO) są aktualne, prawidłowo wypełnione i zgodne z obowiązującymi przepisami. Zweryfikuj swoje konto w BDO – upewnij się, że dane firmy są poprawne, a osoby odpowiedzialne mają niezbędne uprawnienia do zarządzania kontem. To punkt wyjścia do dalszych działań i wdrożenia nowych zasad.

2. Rejestracja w BDO

Jeśli Twoja firma jeszcze nie jest zarejestrowana w BDO, a wytwarza odpady podlegające ewidencji (inne niż komunalne), to jest ostatni dzwonek, aby to zrobić. Upewnij się, że proces rejestracji przebiega prawidłowo i że otrzymasz wszystkie niezbędne dane do logowania oraz identyfikator BDO. Pamiętaj, że bez aktywnego konta w BDO nie będziesz w stanie legalnie przekazywać odpadów.

3. Szkolenia pracowników

Nowe przepisy wymagają aktualizacji wiedzy wśród personelu. Zorganizuj szkolenia dla pracowników odpowiedzialnych za gospodarkę odpadami – zarówno tych zajmujących się ewidencją i wystawianiem KPO, jak i tych bezpośrednio segregujących odpady (np. elektrośmieci). Szkolenia powinny obejmować nowe frakcje odpadów, zasady ich sortowania, obsługę systemu BDO oraz konsekwencje nieprzestrzegania przepisów.

4. Aktualizacja procedur wewnętrznych

Przejrzyj i zaktualizuj wszystkie wewnętrzne procedury dotyczące gospodarowania odpadami. Opracuj nowe instrukcje dotyczące segregacji, magazynowania, ewidencjonowania i przekazywania odpadów. Zadbaj o to, aby procedury były jasne, zrozumiałe i łatwo dostępne dla wszystkich pracowników. Wprowadź szczegółowe wytyczne dotyczące obsługi elektronicznych KPO i KEO.

5. Przygotowanie wewnętrznych zasad przekazywania odpadów

Opracuj szczegółowe wewnętrzne zasady dotyczące procesu przekazywania odpadów podmiotom zewnętrznym. Określ, kto jest odpowiedzialny za wystawianie KPO, kto ją akceptuje, jakie są terminy na te działania oraz jak postępować w przypadku niezgodności. Zadbaj o to, aby komunikacja z firmami odbierającymi odpady była sprawna i opierała się na elektronicznym obiegu dokumentów.

6. Monitorowanie zgodności

Wprowadź systematyczne monitorowanie zgodności z nowymi przepisami. Regularnie kontroluj prawidłowość ewidencji w BDO, terminowość składania sprawozdań oraz jakość segregacji odpadów. W przypadku wykrycia nieprawidłowości, natychmiast podejmuj działania naprawcze. Ciągłe doskonalenie procesów i proaktywne podejście to klucz do skutecznego zarządzania odpadami w 2026 roku.

Najczęstsze błędy i ostrzeżenia przy gospodarce odpadami w 2026

Przejście na nowe zasady gospodarowania odpadami w 2026 roku, choć ma na celu usprawnienie procesów, niesie ze sobą ryzyko popełniania błędów. Wiele z nich może skutkować nie tylko problemami administracyjnymi, ale także dotkliwymi karami finansowymi. Świadomość najczęstszych pułapek jest kluczowa dla zapewnienia płynności i zgodności działań Twojej firmy z prawem.

Jednym z najbardziej powszechnych problemów będzie posługiwanie się nieaktualnymi Kartami Przekazania Odpadów (KPO) lub Kartami Ewidencji Odpadów (KEO). Zmiana na format wyłącznie elektroniczny w BDO oznacza, że wszelkie próby stosowania dokumentów papierowych lub przestarzałych wzorów z poprzednich lat będą traktowane jako niezgodne z przepisami. Brak aktualnej, cyfrowej ewidencji w systemie BDO to prosta droga do poważnych konsekwencji.

Kolejnym błędem jest całkowity brak ewidencji lub jej nieregularne prowadzenie. BDO jest systemem, który wymaga bieżącego wprowadzania danych. Opóźnienia w rejestrowaniu wytworzonych czy przekazanych odpadów mogą prowadzić do rozbieżności w systemie i niemożności wygenerowania spójnego rocznego sprawozdania. Ważne jest, aby proces ewidencji był zintegrowany z codziennymi operacjami firmy i traktowany jako priorytet.

Należy również unikać przekazywania odpadów do nieuprawnionych podmiotów. Upewnij się, że firma odbierająca Twoje odpady posiada aktualne zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania, transportu lub przetwarzania konkretnych frakcji. Warto regularnie weryfikować status kontrahentów w rejestrze BDO. Pamiętaj, że odpowiedzialność za odpady spoczywa na wytwórcy do momentu ich prawidłowego zagospodarowania przez uprawniony podmiot.

Brak aktualizacji konta w BDO to kolejna pułapka. Zmiany danych firmy, adresów, uprawnionych osób czy nawet zakresu prowadzonej działalności muszą być natychmiast odzwierciedlone w systemie. Niezgodność danych może zablokować możliwość wystawiania dokumentów lub składania sprawozdań. Ponadto, błędne kody odpadów to często powtarzający się błąd, który może wynikać z niedostatecznej wiedzy o nowych frakcjach. Precyzyjne przypisanie kodu jest fundamentem prawidłowej ewidencji.

Wreszcie, opóźnienia w składaniu rocznych sprawozdań o odpadach to problem, który dotyka wiele firm. Ustal sobie wewnętrzne terminy, które pozwolą Ci zgromadzić i zweryfikować wszystkie dane z odpowiednim wyprzedzeniem. Pamiętaj, że system BDO, choć usprawnia procesy, wymaga także dyscypliny i rzetelności. Proaktywne podejście i regularne monitorowanie to najlepsza strategia na uniknięcie problemów w 2026 roku.

Obowiązki dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw w 2026

Zmiany w przepisach dotyczących gospodarki odpadami w 2026 roku obejmą wszystkie podmioty gospodarcze, w tym mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP). Często to właśnie dla nich nowe wymogi stanowią największe wyzwanie ze względu na ograniczone zasoby ludzkie i finansowe. Ważne jest, aby MŚP zrozumiały swoje kluczowe obowiązki i odpowiednio się do nich przygotowały, aby uniknąć kar i zapewnić zgodność z prawem.

Podstawowym obowiązkiem dla większości MŚP będzie rejestracja w Bazie Danych o Odpadach (BDO), jeśli wytwarzają odpady inne niż komunalne. Rejestracja ta jest punktem wyjścia do prowadzenia dalszej ewidencji. Nawet małe biuro, które generuje zużyty sprzęt elektroniczny czy świetlówki, musi spełnić ten wymóg. Upewnij się, że Twoja firma ma aktywny wpis w rejestrze i dostęp do konta BDO, ponieważ bez tego nie będzie możliwe legalne przekazanie odpadów.

Następnie, MŚP będą musiały prowadzić szczegółową ewidencję odpadów, głównie za pośrednictwem Karty Ewidencji Odpadów (KEO) i Karty Przekazania Odpadów (KPO) w systemie BDO. Oznacza to systematyczne dokumentowanie każdego rodzaju i ilości wytworzonych, odebranych lub przekazanych odpadów. Choć może to wydawać się skomplikowane, elektroniczny system ma ułatwić to zadanie. Kluczem jest wyznaczenie jednej osoby odpowiedzialnej za te procesy i zapewnienie jej odpowiedniego przeszkolenia.

Kolejnym niezwykle istotnym obowiązkiem jest przekazywanie odpadów wyłącznie do uprawnionych podmiotów. MŚP muszą weryfikować, czy firma odbierająca odpady posiada wszelkie niezbędne zezwolenia i jest zarejestrowana w BDO w odpowiednim zakresie. Należy zawsze sprawdzić identyfikator BDO kontrahenta i upewnić się, że KPO jest poprawnie wystawiana i akceptowana elektronicznie. Zaniedbanie tego aspektu to częsta przyczyna poważnych problemów prawnych.

Mimo często ograniczonej liczby pracowników, MŚP nie są zwolnione z obowiązku szkoleń. Przynajmniej jedna osoba w firmie powinna posiadać wiedzę na temat zasad segregacji, nowych frakcji odpadów oraz obsługi systemu BDO. Może to być właściciel, pracownik biurowy lub magazynier. Inwestycja w taką wiedzę to prewencja przed błędami i potencjalnymi karami.

Koszty i terminy to aspekt, który szczególnie dotyka MŚP. Chociaż cyfryzacja ma na celu obniżenie kosztów administracyjnych w dłuższej perspektywie, początkowe wydatki mogą dotyczyć szkoleń czy dostosowania wewnętrznych procedur. Ważne jest, aby już teraz oszacować te koszty i uwzględnić je w budżecie. Pamiętaj, że terminy składania sprawozdań i ewidencji są takie same dla wszystkich, niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, dlatego kluczowe jest wcześniejsze przygotowanie i planowanie działań.